د لاس رسي وړ اتصالات

روسي ژبو جهادیانو د داعش لیکې غښتلې کړي


کارپوهان وایي چې روسي ژبي مسلمانان د داعش په لیکو کې رهبري کوونکی رول لري.

کارپوهان وایي چې روسي ژبي مسلمانان د داعش په لیکو کې رهبري کوونکی رول لري.

د رپوټونو له مخې د منځنۍ اسیا د هیوادونو قزاقستان، قرغیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان او اوزبیکستان څه دپاسه ٥٠٠٠ جهادي جنگیالي د اسلامي دولت د ډلې یا داعش په لیکو کې جنگیږي.

کارپوهان وایي چې دغه روسي ژبي مسلمانان نه یواځې د داعش په لیکو کې رهبري کوونکی رول لري بلکې د داعش تر ولکې لاندې سیمو کې یې داسې ټولنې جوړې کړي چې په هغو کې خپل اولادونه د جهادیانو د دوهم نسل په توگه رزوي.

د هغو کارپوهانو د موندنو په بنسټ چې د اسلامي دولت د ډلې فعالیتونه له نژدې څاري، روسي ژبي جهادیان د داعش په لیکو کې د بهرنیو جنگیالیو دوهمه ډله ده چې د ٢٠١۴ کال د جون راهیسې یې شمیر درې برابره شوی دی.

د داعش په لیکو کې د مرکزي آسیا د جنگیالیو دود او دستور، عنعنې، نژاد او قومي جوړښت ښایي توپیر ولري، خو لږ تر لږه د سریلیک خط لیکل او لوستل د هغوی ترمنځ مشترک دی. د منځنۍ آسیا اکثر جهادیان چې هغوی ته "سریلیک مجاهدین" ویل کیږي د سوریې پولې ته نژدې د داعش په ادعا شوي پایتخت رقه ښار کې ځای پر ځای شوي دي.

د رقه ښار روسي ژبي جهادیان د جمعې د ورځې د لمانځه خطابه د داغستاني ابوبکر په جومات کې په روسي ژبه اوري؛ د هغوی ځوانان او پوخ عمره کسان د عربي ژبې او د قرآن د تفسیر د زده کړې لپاره د ابومسلم اسلامي ښوونځي ته ځي. ماشومان یې هغو ښوونځیو ته چې په روسي ژبه تدریس کوي او د ابو حنیف جماعت تر نظر لاندې چې د قفقاز د داغستان څخه سوریې ته د جهاد لپاره راغلی قرآن او درسونه زده کوي.

د سوریې د دیر الزور ښار د ټولنیزو چارو فعال سالم الحمود، چې اوس په ترکیه کې میشت دی د داعش روسي ژبي جنگیالي د عربي او افریقایي سخت دریځو په پرتله ډیر متفاوت او با انظباطه گڼي. هغه وایي چې د داعش رهبري هغوی په مهمو دندو گماري په دې دلیل چې هغوی د سیمې له وگړو سره همدردي نه لري او لکه څنگه چې د نورو جهادیانو سره دومره نژدیوالی نه لري د الحمود په وینا د داعش د مشرانو له لورې د "باور وړ او ټینگ قوت" په توگه گڼل کیږي.

د برتانیې د اکسیتر پوهنتون څیړونکی ادوارد لیمن وایي چې روسي ژبي سختدریځو د داعش په لوړو مقاماتو کې ځای نیولی او د خپلو جنگي تجربو په وجه غښتلي جنگیالي گڼل کیږي.

ځایي خلک، نه اجیر شوي سرتیري

د عامه باورنو برخلاف چې روسي ژبي جنگیالي د معاش په خاطر د داعش له لیکو سره یوځای شوي، د هغوی اکثریت د سوریې دغه برخه خپل ټاټوبی گڼي او ځاونه اجیر شوي سرتیري نه بولي.

د داعش د پخواني جنگیالي باباجان قره بایف، په وینا چې بیرته تاجیکستان ته تللی، روسي ژبي جنگیالي د داعش تر ولکې لاندې سیمې خپل هیواد گڼي. باباجان په تاجیکستان کې د خراب اقتصاد په وجه روسیې ته د کار لپاره تللی و، خو د کار د لټې په ترڅ کې د داعش د جلب او جذب د ډلې منگولو ته ورغی.

باباجان وایي د داعش یو شمیر روسي ژبي جنگیالي د پیسو په خاطر جنگیږي، خو د هغه په وینا د هغوی اکثریت د مفکورې په خاطر د داعش سره یوځای شوي دي. باباجان وایي چې د یو اندازه پیسو د ترلاسه کولو سره سره څرنگه چې د داعش د نورو بهرنیو جنگیالیو په څیر یې ټینگه عقیده نه درلوده، د هغه ډلې څخه ووت.

داعش خپلو جنگیالیو ته د مالیې د نه ورکړې په څیر تشویقي مالي وړاندیزونه کړي دي، خو د کارپوهانو په اند هغوی چې د مالي ښیگڼو په خاطر د داعش لیکو ته ورځي، هلته زیات نه پاته کیږي.

ښاغلی لیمن وایي د داعش تبلیغات اکثر د هغوی تر ولکې لاندې سیمو کې د ژوند په مثبتو ښیگڼو تاکید کوي چې د مسلمانانو ترمنځ ورورولي او د یو خالص اسلامي دولت جوړیدل د هغه عمده برخه ده. هغه وایي ډیر لږ شواهد شته چې پیسې دې ددې ډلې د جلب او جذب د زیاتوالي عامل شوی وي.

په متحده ایالاتو کې میشته خبریاله او څیړونکې کترین پوتز، وایي چې د داعش اکثر روسي ژبي جنگیالي د کارگرو مهاجرو له ټولنې څخه استخدامیږي. هغه وایي چې اقتصادي لاملونه لکه د پیسو ژمنې او د ښه عاید درلودل هم د سخت دریځو ډلو د جلب او جذب د زیاتوالي سبب شوي دي.

د هویت کړکیچ

د داعش په لوړو چوکیو کې د گرجستان څخه د ابو عمر الشیشانی او د تاجیکستان څخه د گل مراد حلیموف په شان اشخاصو گمارل ددغې ډلې هغو روسي ژبو جنگیالیو ته د ملکیت او خپل توب حس وربخښلی دی، هغوی چې په خپلو هیوادونو کې د هویت له کړکیچ څخه زوریږي.

په نیویارک کې میشت د صوفان په نامه ډلې د موندنو په بنسټ اکثر "سریلیک جهادیان" د قفقاز له شمال په ځانگړې توگه د چیچین او داغستان نه د داعش سره یوځای شوي دي، هغه دوه سیمې چې د اسلامي سخت دریځۍ اوږد تاریخ لري.

په قرغزستان کې د د السراسی جومات امام راشوت کمالوف چې پیروان یې د داعش سره یوځای کیدو ته هڅول د ٢٠١٥ کال په فبرورۍ کې د دیني تنفر او د سخت دریځو اړوند موادو د درلودلو په تور په پنځه کاله بند محکوم شو. ددې سره سره هغه اوس هم د قرغزي ځوانو مسلمانانو په منځ کې محبوبیت لري.

یو شمیر کارپوهان وایي چې د اسلامي دولت د ډلې یو شمیر روسي ژبي جنگیالي په آزاده توگه د خپلو اسلامي عقایدو د بیانولو په خاطر ددې ډلې سره یوځای شوي دي.

د راغستان په نامه د ویبپاڼی د مسؤل نوح توکر، په اند چې د منځنۍ آسیا، قفقاز او جنوبي آسیا پر مسایلو تمرکز کوي، روسي ژبي جنگیالي په دې دلیل د داعش سره یوځای کیږي چې د هغوی په باور د اسلامي دولت ډله "فاضله مدینه" ده چې کلونه کلونه پسې گرځیدل. ځکه دوی فکر کوي چې د ټولو ستونزو عامل یې هغه گډوډۍ دي چې مسلمانان سرکوبوي.

که څه هم چې روسیه په څرگنده د سوریې د جمهور رئیس بشار الاسد ملاتړ کوي یو شمیر څارونکي ادعا کوي چې روسي مقامات سیمه ییز جهادیان هڅوي چې سوریې ته لاړ شي.

داغستاني سلفي ٣٢ کلن نادر ممدوف چې د ٢٠١۴ کال په اکتبر کې د وسلې د لرلو په تور د روسیې د امنیتي ځواکونو له لورې ونیول شو، له نیولو څخه څلور میاشتې وروسته په سوریه کې ولیدل شو.

یو شمیر کارپوهان په دې باور دي چې ممدوف د امنیتي کمزورتیا او تشې په خاطر نه بلکې د روسیې د قصدي ستراتیژۍ له مخې چې د ټولنې سردرد جوړونکي غړي بهر ته ولیږي، سوریې ته په تیښتې بریالی شوی دی.

ښاغلي توکر وویل "داسې رپوټونه شته چې د روسیې حکومت دجهادیانو سره پهمرسته کولو او له قفقاز څخه سوریې ته د سختدریځو په لیږلو کې فعاله مرسته کوي... چیرته چې هغوی د روسیې د هوایي پوځ له خوا بمبارد کیږي، هغه کار چې روسیه یې په قفقاز کې نه شي ترسره کولای."

د روسیې پوځي ځواکونو په دې وروستیو کې ادعا وکړه چې په سوریه کې یې څه دپاسه ٢٠٠٠ روسي جهادیان له منځهوړي دي.

روسي ژبي جهادیان د داعش تر ولکې لاندې سیمې د ژوند لپاره مطلوب او حتی د اوږدمهاله ژوند کولو د پلان سیمه گڼي، په دې خاطر چې هغوی ددې ډلې تر سیوري لاندې د خپلو اولادونو د روزلو هڅه کوي چې هغوی د جهادیانو د نوي نسل په توگه راپورته شي.

د سیریلیک جهادیانو د اولادونو ماغزه د داعش تر ولکې لاندې سیمو کې په روسي ژبو ښوونځیو کې مینځل کیږي او پر هغوی باند روسي ډوله انظباط د سخت دریځو مسلمانو استادانو له لورې تظبیقیږي.

په منځنۍ آسیا کې یو شمیر مسلمانې کورنۍ په سوریه کې د داعش تر ولکې لاندې سیمو ته خپل اولادونه استوي، ځکه فکر کوي چې په دې کار سره به ښه راتلونکی ولري.

د قرغزستان د کورنیو چارو وزارت د وروستي رپوټ له مخې په څو وروستیو میاشتو کې له لسو کالو لاندې عمر ۸۵ ماشومان او ۳۶ تنه نوي ځوانان له قرغزستان څخه سوریې ته تللي دي.

دا مو هم ښایي خوښ شي

XS
SM
MD
LG