په افغانستان کې د پولیو پر وړاندې مبارزه له یوې بلې ننګونې سره مخ شوې ده، ځکه د روغتیا نړیوال سازمان وايي چې په دریو ولایتونو کې د دې ویروس شپږ نوې پېښې ثبت شوې دي.
د روغتیا نړیوال سازمان د ختیځې مدیترانې سیمهییز دفتر د معلوماتو له مخې، د پولیو تازه پېښې په کندهار، ننګرهار او کابل ولایتونو کې ثبت شوې دي.
د دغو نویو پېښو په ثبتېدو سره، په ۲۰۲۶ کال کې په افغانستان کې د پولیو ویروس د لومړي ډول د پېښو ټول شمېر ۴۲ ته رسېدلی دی. دا شمېر د تېر کال په پرتله دوه برابره دی، ځکه په ۲۰۲۵ کال کې د دې ناروغۍ ۲۱ پېښې ثبت شوې وې.
دغه شمېرې ښيي چې په افغانستان کې لا هم د پولیو د خپرېدو مخنیوی له ستونزو سره مخ دی، او ټولو ماشومانو ته د واکسین رسولو موضوع یوه مهمه ننګونه ده.
د رپوټونو له مخې د ۲۰۲۴ کال له اکتوبر راهیسې د کور په کور د پولیو واکسین کمپاینونه نه دي شوي. پر ځای یې، د واکسین ټیمونه تر ډېره د ټاکلو مرکزونو کې ماشومانو ته واکسین ورکوي. خو په دې طریقه کې ښايي ځینې ماشومان له واکسین څخه بېبرخې پاتې شي.
دا خطر په ځانګړي ډول په هغو سیمو کې ډېر دی چې ماشومان پکې له عادي واکسینونو پاتې شوي وي، یا روغتیايي خدمتونو ته لاسرسی محدود وي.
پولیو یوه ساري ناروغي ده چې د انسان د ټول عمر لپاره د فلج لامل کېدای شي. که څه هم د دې ناروغۍ ځانګړې درملنه نشته، خو واکسین د ماشومانو د ساتنې او د ویروس د خپرېدو د مخنیوي اغېزمنه لاره ده.
افغانستان او پاکستان لا هم د نړۍ هغه وروستي دوه هېوادونه دي چې د وحشي پولیو ویروس پکې په دوامداره توګه خپرېږي.
په داسې حال کې چې د پولیو نوې پېښې لا هم ثبتېږي، د دې ناروغۍ د له منځه وړلو هڅې به تر ډېره په دې پورې تړلې وي چې د واکسین ټیمونه تر ټولو زیانمنونکو ماشومانو ته څومره لاسرسی موندلی شي.
دا وضعیت یو ځل بیا څرګندوي چې تر هغه وخته پورې چې هر ماشوم د پولیو پر وړاندې خوندي شوی نه وي، د دې ناروغۍ ګواښ به لا هم موجود وي.