د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي د پنجشنبې په ورځ د نوامبر ۲۱مه په ایرلنډ کې له امریکايي استازو سره تر لیدنې وروسته ټینګار کړی چې د روسیې او اوکراین د جګړې د پای ته رسولو په راتلونکو خبرو کې باید اروپايي هېوادونه مستقیم ګډون ولري او د پرېکړو په بهیر کې خپل غږ پورته کړای شي.
د متحدو ایالتونو د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ځانګړو استازو سټیو ویټکاف او جیرډ کوشنر تر دې وړاندې په مسکو کې د روسي له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره هم خبرې کړې وې.
کوشنر او ویټکاف په داسې حال کې له زیلینسکي سره ولیدل چې د روانې اونۍ په پیل کې په متحده عربي اماراتو کې د روسیې او اوکراین د استازو ترمنځ مستقیمې خبرې هم شوې وې. دا په نهو میاشتو کې د دواړو هېوادونو ترمنځ لومړنۍ مستقیمې خبرې وې.
په دغو خبرو کې د جګړې د پای ته رسولو په اړه کومه لویه هوکړه ونه شوه، خو دواړو لوریو د یو شمېر جنګي اسیرانو د تبادلې پر سر موافقه وکړه.
زیلینسکي په ډوبلین کې وویل چې امریکا د دې زمینه برابره کړې چې اروپايي هېوادونه هم د راتلونکو مذاکراتو برخه وي.
هغه وویل: «اروپا باید په راتلونکو خبرو کې د مذاکراتو د ټیم برخه وي، نه دا چې جلا یا په څنګ کې پاتې شي. اروپا باید خپل غږ ولري، ځکه جګړه په اروپا کې روانه ده.»
د امریکا ځانګړي استازي جیرډ کوشنر هم وویل چې له اروپايي هېوادونو سره په تېرو څو میاشتو کې نږدې همکاري شوې او د هغوی له ګډون پرته د سولې هوکړې ته رسېدل ممکن نه دي.
کوشنر زیاته کړه چې واشنګټن له پوتین سره هم د خبرو پر مهال د اروپایانو د ګډون پر اهمیت ټینګار کړی او د روسیې ولسمشر چمتو شوی چې دا موضوع تجربه کړي.
د امریکا بل ځانګړي استازي سټیو ویټکاف وویل چې ولسمشر ډونالډ ټرمپ د جګړې پای ته رسولو ته ژمن دی او امریکايي استازي به د دې هدف لپاره خپلو هڅو ته دوام ورکړي.
بلخوا، په ډبلین کې د جمعې په ورځ د نوامبر ۱۳مه د اروپايي ټولنې د استازیتوب پر څرنګوالي هم بحث وشو.
د اروپايي ټولنې د بهرني سیاست مشرې کایا کالاس وویل چې د ټولنې غړي هېوادونه پر دې موافق دي چې هغه د بهرني او امنیتي سیاست په برخه کې د اروپا استازیتوب کوي.
کالاس وویل: «زه پوهېږم چې روسیه زما ګډون نه غواړي، خو ایا موږ د دې پرېکړې حق لرو چې څوک د روسیې استازیتوب وکړي؟ نه.»
د اروپا د پارلمان مشرې روبیرتا مېڅولا بیا وویل چې د سولې په خبرو کې باید د دې پر ځای چې څوک د اروپا استازیتوب کوي، پر دې تمرکز وشي چې څنګه سوله ترلاسه کېدای شي.
اروپايي هېوادونه اندېښنه لري چې د امریکا او روسیې ترمنځ خبرې به د دوی او د اوکراین د امنیتي ګټو له پامه غورځولو سره مخ شي. روسیه بیا د اوکراین د جګړې په مستقیمو مذاکراتو کې د اروپايي هېوادونو له ګډون سره مخالفت لري او وايي چې دغه هېوادونه د اوکراین له پوځي هڅو ملاتړ کوي.
په همدې حال کې، د اوکراین په سوېل ختیځ ښار زاپوریژیا کې د جمعې په سهار د روسیې په برید کې یو ۱۷ کلن ځوان وژل شوی او څلور نور کسان، چې یو لس کلن ماشوم هم پکې شامل دی، ټپیان شوي دي.
د اوکراین د بېړنیو حالاتو ادارې ویلي چې روسي ځواکونو د استوګنې پر یوه سیمه برید کړی او دوه کورونه یې په نښه کړي دي.
اوکراین هم بیګا شپه نږدې ۱۲۰۰ بې پیلوټه الوتکې د روسیې په هدفونو وویشتلې، چې دا د مسکو له خوا د نږدې پنځه کاله وړاندې د یرغل راهیسې د دوی ترټولو لوی هوايي برید دی. د جګړې د پای ته رسولو لپاره د ډیپلوماټیکو هڅو ترڅنګ، د ملکي وګړو پر سیمو دا ډول بریدونه د سولې خبرو پر وړاندې د امنیتي ننګونو ښکارندویي کوي.