ساینسپوهانو موندلې چې روژه په ټول بدن کې ژور بدلونونه رامنځته کوي، خو د زیاتره په زړه پورې ژورو بدلونونو اغېزې د شاوخوا درې ورځو پرله پسې روژې نیولو وروسته څرګندېږي.
د څو ورځو روژې اغېزې یوازې د بدن د وازګي په سوځولو پورې محدودې نه دي. یوه څېړنه چې په ۲۰۲۴ کال کې خپره شوه، ښيي چې اوږدمهاله روژه د بدن د بېلابېلو غړو په بیولوژیکي فعالیتونو کې پراخ او همغږي بدلونونه رامنځته کوي، او ځینې تر ټولو څرګند بدلونونه یوازې هغه مهال راڅرګندېږي چې بدن د درېو ورځو یا تر دې ډېرې مودې لپاره هېڅ کالوري ترلاسه نه کړي.
دغه موندنې چې د Nature Metabolism په ژورنال کې خپرې شوې، د اوږدمهالې روژې پر مهال د انسان د بدن د غبرګون په اړه نسبتاً دقیق او کم ساری انځور وړاندې کوي.
دغه څېړنه د لندن د کوین مېري پوهنتون د دقیقو روغتیايي پاملرنو د څېړنې موسسې (PHURI) او د ناروې د سپورتي علومو د پوهنځي ساینسپوهانو ترسره کړې ده. څېړونکي هیله لري چې د روژې اړوند مالیکولي بدلونونو په پېژندلو سره به راتلونکو څېړنو ته لار هواره شي او ښايي په راتلونکي کې داسې درملنې رامنځته شي چې د روژې ځینې ګټورې اغېزې په بدن کې بیا تولید یا تکرار کړي.
دا موضوع په ځانګړي ډول هغو کسانو ته مهمه ده چې د روژې له ځینو بیولوژیکي ګټو څخه ګټه اخیستلی شي، خو د روغتیايي ستونزو له امله اوږدمهاله روژه نه شي نیولی، یا هم نه شي کولای د کیټوژنیک رژیم په څېر داسې تګلارې تعقیب کړي چې د روژې په څېر اغېزې لري.
بدن څنګه له روژې سره عیاریږي؟
انسانانو د تکامل په بهیر کې دا وړتیا ترلاسه کړې چې د اوږدې مودې لپاره له خوړو پرته ژوند وکړي. دا وړتیا په پخوانیو وختونو کې خورا مهمه وه، ځکه چې د خوړو شتون تل باوري نه و. نن سبا میلیونونه کسان د دیني، کلتوري، طبي او یا د وزن د کمولو په خاطر روژه نیسي.
روژه په طبابت کې هم اوږد تاریخ لري. د روژې بېلابېلې طریقې د ځینو ناروغیو، لکه مرۍ او د مفصلونو د روماتیزم د کنټرول لپاره کارول شوې دي.
د روژې پر مهال په بدن کې یو څرګند بدلون د انرژۍ د سرچینې بدلېدل دي. په عادي حالت کې د بدن ډېره انرژي له هغو ګلوکوزونو ترلاسه کېږي چې له خوړو څخه تأمینېږي. کله چې د خوړو له لارې انرژي بدن ته ونه رسېږي، بدن په تدریجي ډول د انرژۍ لپاره په بند کې په زخیره شوې وازګې تکیه زیاتوي.
ساینسپوهانو له وړاندې د میتابولیزم د دې بدلون په اړه معلومات درلودل. خو دا لا روښانه نه وه چې اوږدمهاله روژه د بدن پر نورو برخو څه اغېز کوي او دا بدلونونه ګټور دي، زیانمن دي او که دواړه.
د څېړنې څرنګوالی
د پروتینونو د تحلیل په برخه کې پرمختګونو دا زمینه برابره کړې چې دغسې پوښتنې په ډېر تفصیل وڅېړل شي. پروتینونه په بدن کې بېلابېلې دندې ترسره کوي؛ د نسجونو له جوړولو نیولې د کیمیاوي تعاملاتو د تنظیم او د حجرو ترمنځ د پیغامونو تر لېږدولو پورې.
له همدې امله په وینه کې د زرګونو پروتینونو اندازه کول کولی شي وښيي چې د بدن بېلابېل غړي او سیستمونه د روژې پر وړاندې څنګه غبرګون ښيي.
د دې څېړنې لپاره ۱۲ روغ داوطلب کسان وټاکل شول چې اوه ورځې یې روژه ونیوله او په دې موده کې یې یوازې اوبه وڅښلې.
ګډونوال هره ورځ تر دقیقې څارنې لاندې وو. ساینسپوهانو د روژې له پیل وړاندې، د روژې پر مهال او د خوړو د بیا پیل وروسته د دوی په وینه کې د شاوخوا ۳۰۰۰ پروتینونو بدلونونه اندازه کړل.
وروسته څېړونکو دغه معلومات د لویو نفوسي مطالعاتو له جنیټیکي معلوماتو سره یوځای کړل. دا کار هغوی ته دا فرصت ورکړ چې ومومي کوم بیولوژیکي مسیرونه د روژې پر مهال بدلېږي او د دغو بدلونونو احتمالي روغتیايي پایلې اټکل کړي.
د بدن د وزن کمېدل
لکه څنګه چې تمه کېده، د روژې په لومړیو دوو یا درېیو ورځو کې بدن په تدریجي ډول د انرژۍ لپاره له ګلوکوز څخه واوښت او د زېرمه شوو غوړو یا وازګې کارول یې زیات کړل.
د څېړنې ګډونوالو په اوسط ډول ۵.۷ کیلوګرامه وزن له لاسه ورکړ. دا کمښت هم د بدن د غوړو او هم د عضلاتو د کتلې له کمېدو څخه رامنځته شوی و.
درې ورځې وروسته له هغه چې ګډونوالو بېرته خواړه خوړل پیل کړل، د هغوی ټول وزن لا هم د پیل په پرتله ټیټ و. خو د عضلاتو ډېره برخه بېرته رغېدلې وه، په داسې حال کې چې د وازګې د کمښت اغېزه لا هم پاتې وه.
له درېیمې روژې وروسته لوی بدلونونه
د څېړنې تر ټولو مهمه موندنه د هغو بدلونونو پورې تړاو لري چې د شاوخوا درې ورځو روژې وروسته رامنځته شول.
په دې پړاو کې ساینسپوهانو د بدن په بېلابېلو برخو کې د پروتینونو په کچه کې څرګند بدلونونه ولیدل. دغه بدلونونه ښيي چې د کالوریو بشپړ محدودیت یوازې د انرژۍ سرچینه نه بدلوي، بلکې په ټول بدن کې یوه همغږي بیولوژیکي غبرګون هم رامنځته کوي.
شاوخوا د ټولو اندازه شوو پروتینونو درېیمه برخه د روژې پر مهال په څرګند ډول بدله شوې وه، او دغه بدلونونه د بدن له نږدې ټولو مهمو غړو سره تړاو درلود.
د دغو بدلونونو ډېری بڼې د ګډونوالو ترمنځ ورته وې. څېړونکو داسې بیولوژیکي نښې هم وموندلې چې یوازې د وزن په کمېدو سره نه شوای تشریح کېدای.
یوه بېلګه یې د هغو پروتینونو بدلون و چې د مغز د عصبي حجرو یا نیورونونو له جوړښت او ملاتړ سره تړاو لري.
نیورونونه ځانګړې حجرې دي چې د عصبي سیستم په اوږدو کې معلومات لېږدوي، او هغه پروتینونه چې د دوی ملاتړ کوي د نیورونونو د جوړښت او فعالیت په ساتنه کې مهم رول لري.
د دغې څېړنې پایلې ښيي چې اوږدمهاله روژه ښايي د بدن پر ډېرو بیولوژیکي میکانیزمونو اغېز ولري او اغېزې یې یوازې د غوړو د میتابولیزم تر بدلون محدودې نه وي.
د وزن کمولو برسېره نورې احتمالي ګټې
د لندن د کوین مېري پوهنتون د دقیقې روغتیايي څېړنې ادارې (PHURI) مشرې، کلودیا لانګنبرګ وویل: "د لومړي ځل لپاره موږ په مالیکولي کچه ولیدل چې د روژې پر مهال په ټول بدن کې څه پېښېږي. که روژه په خوندي او سمه توګه ترسره شي، د وزن کمولو یوه اغېزمنه وسیله کېدای شي. هغه رژیمونه چې د روژې تګلارې پکې شاملي وي، لکه متناوبه روژه، ادعا کوي چې ګټې یې تر وزن کمولو زیاتې دي. زموږ موندنې هم د دې خبرې شواهد وړاندې کوي چې روژه د روغتیا لپاره تر وزن کمولو ور هاخوا نورې ګټې هم لري، خو دغه بدلونونه یوازې د درې ورځو لپاره پر کالورۍ د بشپړ محدودیت وروسته لیدل کېږي، یعنې تر هغه وروسته چې موږ پخوا اټکل کاوه. "
ایا د روژې د مثبتو اغېزو بیارغول ممکن دي؟
په دې پوهېدل چې ولې روژه په بدن کې ځانګړي بیولوژیکي بدلونونه رامنځته کوي، ښايي په راتلونکي کې د روژې له عمل څخه هم زیات اهمیت ولري.
که څېړونکي وکولای شي معلومه کړي چې کوم مالیکولي مسیرونه د روژې د احتمالي ګټو مسؤلیت لري، نو ممکن داسې درملنې رامنځته شي چې ناروغانو ته د څو ورځو له لوږې پرته هم ورته ګټې ورسوي.
دا پرمختګ به په ځانګړي ډول هغو کسانو ته ګټور وي چې روغتیايي حالت یې د اوږدمهالې روژې د نیولو اجازه نه ورکوي، یا نه شي کولای دا کار په خوندي ډول ترسره کړي.
فورم \ دبحث خونه