په افغانستان کې روغتیايي او بشري ادارې وايي چې په تېرو څو میاشتو کې میلیونونو ماشومانو ته د شرې او ګوزڼ ضد ناروغیو واکسینونه کړي دي.
د روغتیا نړیوال سازمان د نري رنځ (توبرکلوز) د نړیوالې ورځې په مناسبت خبرداری ورکړی چې دا ناروغي لا هم په افغانستان کې د عامې روغتیا له “تر ټولو جدي ګواښونو” څخه ګڼل کېږي.
سپینې ماڼۍ د پنجشنبې په ورځ ( جنوري ۲۲) په رسمي ډول اعلان وکړ چې متحده ایالتونه له نړیوال روغتیايي سازمان (دبلیو اچ او) غړیتوب پرېږدي.
امریکا خپله " امریکا لومړۍ " نړیواله روغتیا ستراتیژي خپره کړې، چې پکې د نهو افریقایي ملګرو حکومتونو سره تړونونه شامل دي ترڅو د امریکا تخنیکي مرستې او مهم طبي دندې دغو هیوادونو ته انتقال کړي.
د روغتیا نړیوال سازمان (ډبلیو ایچ او) وایي، په افغانستان کې د ځینو خطرناکو ساري ناروغیو پېښې په وروستیو میاشتو کې د پام وړ کمې شوې دي، خو د تنفسي ناروغیو او شري په څېر ځینې نورې ناروغۍ لا هم په زیاتېدو دي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي (یوناما) د چهارشنبې په ورځ وویل چې نږدې ۱.۵ میلیونه افغانان د پام وړ معلولیت سره ژوند کوي، چې اکثره یې په هیواد کې د څه باندې څلورو لسیزو جګړو او شخړو له امله رامینځته شوي دي.
د ډسمبر لومړۍ نېټه د اېډز د نړېوالې مبارزې له ورځې سره برابره ده. اېډز، چې (د کسبي معافیت د نشتوالي سنډروم) بلل کېږي، یوه معافیتي ناروغي ده چې لامل یې د ایچاېوي ویروس دی.
په افغانستان کې د ماشومانو د ژغورنې اداره وايي چې په کونړ کې د زلزلې له کبله روغتونونو ته تللې لارې بندې شوې او بې ځایه شوې مېرمنې تر خیمو لاندې ماشومان زېږوي.
په چین کې د غړو د جبري راټولولو ستونزه له اوږدې مودې راهیسې د نړیوالې ټولنې لپاره یوه اندیښنه وه. د امریکا د استازو جرګې د می په میاشت کې د انسان د بدن د غړو جبري راټولولو د بندولو لپاره یو قانون تصویب کړ.
د روغتیا نړیوال سازمان (ډبیلو اچ او) وايي چې په افغانستان کې د ۲۰۲۴ کال د ډسمبر د۲۹ نېټې څخه نیولې د روان کال د مۍ تر ۱۷ نېټې پورې د شرې ناروغۍ له کبله ۳۵۷ کسان مړه شوي دي.
د مارچ ۱۴مه (کب ۲۴) د خوب د نړیوالې ورځې په توګه سږکال تر دې شعار لاندې نمانځل کیږي چې "د خوب روغتیا ته لومړیتوب ورکړئ."
د بې پولې ډاکټرانو سازمان (MSF) په افغانستان کې د شري د ناروغۍ د پیښو د زیاتیدو خبر ورکړی او ویلي دي چې په دغه هیواد کې هره ورځ لږ ترلږه یو ماشوم پر دغې ناروغۍ خپل ژوند له لاسه ورکوي.
نور پورته کول
