ټاکل شوې ده چې د سولې په چارو کې د متحدو ایالتونو د ولسمشر ځانګړی استازی سټیف ویټکاف د چهارشنبې په ورځ (اکتوبر ۲۱) له هغو وړاندیزونو سره روسیې ته سفر وکړي چې د اوکراین له ولسمشر ولادمیر زېلېنسکي سره یې د روسیې او اوکراین د څلور کلنې جګړې د پای ته رسولو په اړه ورباندې بحث کړی دی.
ویټکاف د سې شنبې په ورځ د ناروې په پایتخت اوسلو کې له زېلېنسکي سره خبرې وکړې. په دې غونډه کې د ناروې صدراعظم یوناس ګار ستوره او د فنلنډ ولسمشر الکساندر سټوب هم ګډون درلود. وروسته دغو دریو مشرانو له ویټکاف پرته خبري غونډه وکړه او ستوره وویل چې امریکايي استازی به د چهارشنبې په ورځ سنپیټرزبورګ ته ولاړ شي څو د روسیې له مشرانو سره د اوسلو د خبرو نظریات شریک کړي.
زېلېنسکي وویل چې د دغو وړاندیزونو له مهمو ټکو څخه یو هم د اوکراین، روسیې او امریکا د ولسمشرانو د یوې «احتمالي درې اړخیزې غونډې» جوړول دي. هغه هغه خبریالانو ته وویل: «سټیف سبا روسیې ته ځي، راځئ وګورو چې پوتین به څه وايي.»
یو خبریال د سې شنبې په ورځ په سپینه ماڼۍ کې له ټرمپ څخه د ویټکاف د احتمالي سفر په اړه پوښتنه وکړه، خو ټرمپ مستقیم ځواب ورنه کړ. سپینې ماڼۍ هم سمدستي د دې سفر پخلی ونه کړ.
ټرمپ له خبریالانو سره په خبرو کې یو ځل بیا زېلېنسکي د پوتین په پرتله سخت دریځی وباله او ویې ویل: «زېلېنسکي باید وغواړي چې دا جګړه پای ته ورسیږي، او که داسې ونه کړي، زه فکر کوم دا به ډېر بد کار وي.»
ټرمپ همداراز یو ځل بیا نیوکه وکړه چې اوکراین د امریکا د پوځي مرستو هیڅ بدل ندی ورکړی.
هغه وویل: «موږ ښايي اوکراین ته د کلونو په اوږدو کې له نږدې هر چا ډېرې پیسې ورکړې وي. سلګونه میلیارده ډالر. موږ په بدل کې هېڅ نه دي ترلاسه کړي، او امریکايي مالیه ورکوونکي نور له دې ستړي شوي دي.»
په اوسلو کې په خبري غونډه کې زېلېنسکي د اوکراین لپاره د امریکا د ملاتړ په اړه خوشبیني وښوده، که څه هم هغه په وروستیو ورځو کې په عامه توګه شکایت کړی و چې دغه ملاتړ ورو شوی دی.
هغه وویل چې له کیف سره د امریکا د استخباراتي معلوماتو شریکولو پروسه، چې د روسیې د هوايي بریدونو په اړه د خبرداري لپاره کارول کیږي، ښه روانه ده.
زېلېنسکي وویل: «موږ د امریکا منندوی یو. اوس دا سیستم کار کوي، او ډېر ښه روان دی.»
نوموړي د امریکا د بهرنیو چارو له وزیر مارکو روبیو سره د تلیفوني خبرو یادونه هم وکړه او ویې ویل چې دوی د اوکراین پر هغو اندېښنو خبرې کړې دي چې د امریکا د سپوږمکۍ انټرنیټي خدمتونو «سټارلینک» او د پېټریاټ توغندیو د لېږد په برخه کې د ځنډ له امله رامنځته شوې دي.
زېلېنسکي وویل: «هغه به بېرته ما ته ځواب راکړي، او زه فکر کوم چې ښه پایله به ترلاسه کړو.»
بل لور ته، روبیو د هند د سفر پر مهال خبریالانو ته وویل چې واشنګټن هڅه کوي د اوکراین د توغندیو غوښتنې د امریکا د پوځ له خپلو اړتیاوو او نورو مسؤلیتونو سره متوازنې وساتي.
هغه وویل چې زېلېنسکي په یوه ۴۵ دقیقيي تلیفوني مکالمه کې د امریکايي دفاعي توغندیو غوښتنه کړې وه، خو یادونه یې وکړه چې یوازې اوکراین نه، بلکې ګڼ نور هېوادونه هم د دغو توغندیو اخیستو ته لېواله دي.
زېلېنسکي د دوشنبې په ورځ په یو ویډیويي کنفرانس کې امریکايي قانون جوړوونکو ته وویل چې پنټاګون د هغو امریکايي توغندیو په سپارلو کې ځنډ کوي چې د اوکراین متحدینو یې «د اوکراین د لومړنیو اړتیاوو لېست» د پروګرام له لارې لګښت ورکړی دی.
دا ناټو ددې پروګرام له مخې چې «PURL» هم بلل کیږي، د واشنګټن اروپايي متحدین او کاناډا د امریکايي وسلو، په ځانګړي ډول د پېټریاټ دفاعي توغندیو، لګښت ورکوي او امریکا یې بیا اوکراین ته لېږي.
روبیو وویل چې د دې پروګرام په اړه د امریکا په دریځ کې کوم بدلون دی راغلی. هغه زیاته کړه: «کله چې یو هېواد له امریکا څخه دفاعي توغندي نه ترلاسه کوي، دا د دې معنی نه لري چې موږ یې نه ورکوو. موږ خپله هم اړتیاوې لرو.»
روبیو وویل چې د امریکا پوځ دغو توغندیو ته اړتیا لري څو په اروپا، منځني ختیځ او نورو سیمو کې د خپلو اډو د ساتنې لپاره لږ تر لږه امنیتي معیارونه وساتي او هم له خپلو نورو شریکانو سره ژمنې پوره کړي.
هغه وویل: «دا ټول باید په متوازن ډول مدیریت شي.»
زېلېنسکي د دوشنبې په ورځ په تلیفوني تماس کې امریکايي قانون جوړوونکو ته ویلي وو چې اوکراین د «سټارلینک» او سټارشیلډ» سپوږمکۍ انټرنیټي خدماتو د سرعت د ورو کېدو له ستونزې سره مخ شوی دی.
کله چې له ټرمپ څخه وپوښتل شول چې د دغو خدمتونو د اختلال امر چا کړی، هغه وویل: «نه پوهېږم چې څوک و، خو غواړم معلومه یې کړم.»
ټرمپ د دوشنبې په ورځ خبریالانو ته ویلي وو چې چمتو دی راتلونکې میاشت په چین کې ددغه هېواد له ولسمشر شي جینپینګ او د روسیې له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره درې اړخیزه غونډه وکړي څو د روسیې او اوکراین د جګړې د پای ته رسولو لارې چارې ولټوي. ، «که بل څوک پکې وي او که نه.»
زېلېنسکي د دې وړاندیز په اړه وویل چې دا د دریو سترو قدرتونو موضوع ده، خو زیاته یې کړه: «که خبره د اوکراین او زموږ د راتلونکي په اړه وي، نو دا یوازې هغه وخت د منلو وړ ده چې موږ هم د مذاکراتو پر مېز حاضر واوسو.»
فورم \ دبحث خونه