د پاکستان ولسمشر اصف علي زرداري په دغه هيواد کې د ديني مدرسو د راجسټرولو هغه جنجالي لايحه توشيح کړه چې د حکومت او مذهبي ګوندونو او ديني عالمانو ترمنځ د اختلاف منبع ګرځېدلې وه.
د "سوسایټیز رجسټرېشن ترميمي قانون ۲۰۲۴" په نوم د دیني مدرسو د راجسټرولو دا لايحه د ولسمشر تر لاسليک وروسته د ډسمبر پر ۲۹ (مرغومی ۹) قانون وګرځول شوه.
دا لايحه څه باندې دوې مياشتې وړاندې د پاکستان پارلمان او بيا وروسته مرکزي کابينې تصويب کړې وه، خو ولسمشر زرداري د ځینو "تخنیکي نيمګړتياو" له امله دغه لايحه بېرته پارلمان ته استولې وه.
د دې نوي قانون موخه د ۱۸۶۰ميلادي کال د "سوسایټیز رجسټرېشن" په قانون کې بدلون راوستل دي، چې له مخې یې د دیني مدرسو د راجسټرولو واک د پوهنې وزارت پر ځای د اړوندې ولسوالۍ د انتظامي مشر دفتر کې"د ټولنو د راجسټرېشن" څانګې ته سپارل شوی دی.
له ۲۰۱۹ميلادي کال راهیسې د پاکستان حکومت د مدرسو د راجسټرېشن نظام بدل کړی و، چې مذهبي کړيو يې پرضد توند غبرګون ښودلی و.
د پاکستان ځينو رسنيو لیکلي وو چې د صدراعظم شهباز شریف په مشرۍ مرکزي حکومت په اکتوبر مياشت کې د دغه هيواد په اساسي قانون کې د ۲۶م بدلون لپاره د جمعيت علمای اسلام د مشر مولانا فضل الرحمان د ملاتړ په بدل کې د دې قانون د منظورېدو ژمنه کړې وه.
د نوې قانون له مخې، ټولې هغه مدرسې چې د دې قانون له نافذېدو مخکې یې فعالیت کاوه، باید په شپږو میاشتو کې خپل ثبت نام بشپړ کړي. له بلې خوا نوې جوړې شوې مدرسې به د نوملیکنې لپاره یو کال وخت ولري.
دا قانون له مدرسو غواړي چې د خپلو تعلیمي او مالي فعالیتونو کلنی راپور د هغې مدرسې له دارالانشا سره ثبت کړي.
د دې قانون له مخې، که یوه مدرسه په یو ځانګړي نوم ثبت شي، نو د هغې مدرسې نورې څانګې جلا راجسټرېشن ته اړتیا نلري.
دغه قانون مدرسې د داسې موادو له تدریس یا خپرولو څخه هم منع کوي چې اورپکۍ، فرقه پالنې او مذهبي کرکې ته وده ورکوي. البته دا قانون د تقابلي دین مطالعې ته اجازه ورکوي او امر کوي چې مدرسې ورو ورو د خپلو شته سرچینو پر اساس عصري مضامین معرفي کړي.
مولانا فضل الرحمان د ډسمبر پر ۲۹ (مرغومی ۹) د نوي قانون په غبرګون کې د خوښۍ اظهار کړی او زياته کړې يې ده چې د پاکستان د مدرسو ټولنې "اتحاد تنظیمات مدارس دینیه"، جمعيت علمای اسلام ګوند او د پاکستان مسلمانانو يوازې دا قضيه نه ده ګټلې بلکې په دې اقدام سره يې "د پارلمان د سرلوړۍ او د اساسي قانون د حاکميت جنګ هم ګټلی دی."
د جمعيت علمای اسلام مشرانو څو ورځې وړاندې اعلان کړی و، که حکومت دا قانون معرفي نه کړ نو په پلازمېنه اسلام اباد کې به سخت احتجاجونه پيل کړي.
د جمعيت علمای اسلام وياند اسلم غوري د نوي قانون په اړه په خپاره کړي بيان کې ويلي دي چې "موږ به د مدرسو پر خودمختارۍ هیڅ ډول جوړجاړی ونه کړو".
تر دې وړاندې، د پاکستان پخواني پوځي واکمن جنرال پروېز مشرف په ۲۰۰۰ ميلادي لسيزه کې په مدرسو کې د اصلاحاتو او د هغوی د راجسټرولو خبره کړې وه چې د مذهبي ډلو او ګوندونو له سختو نیوکو سره مخامخ شوی و.
د پاکستان د مرکزي پوهنې او مسلکي روزنې وزارت پر خپله وېبپاڼه ليکلي دي چې د پاکستان په ۳۵۰۰۰ ديني مدرسو کې شاوخوا درې مليونه زده کوونکي درس وايي، چې ۲۶۱۶۰ يې راجسټر دي. خو غيرحکومتي ارګانونه او سرچينې په پاکستان کې د لويو او ړو ديني مدرسو شمېر له ۴۰ زره څخه تر ۵۰ زره پورې يادوي چې نيمايي يې راجسټر او پاتې نيمايي يې ناراجسټر بللي دي.
فورم \ دبحث خونه