د لاس رسي وړ اتصالات

ملګري ملتونه: د هاک محکمه دې د اسرائیل له خوا د فلسطیني سیمو اشغال وڅیړي

د عدالت نړیواله محکمه (هاګ)
د عدالت نړیواله محکمه (هاګ)

د ملګرو ملتونو عمومي اسمبلۍ د جمعې په ورځ ډسمبر ۳۰ (مرغومي ۱۰) د عدالت له نړیوالې محکمې (هاګ) څخه وغوښتل چې د اسرائیل له خوا د فلسطیني ځمکو د اشغال په اړه څېړنه وکړي.

دغه پرېکړه ليک د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلې له خوا په ٨٧ موافقو، ٢٦ مخالفو او ٥٣ ممتنع رايو سره تصويب شو.

فلسطینیانو د شنبې په ورځ ډسمبر ۳۱ د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلې د پریکړې هرکلی وکړ چې له مخې یې د عدالت نړیواله محکمه (ICJ) د اسرائیل له خوا د فلسطیني سیمو د اشغال د قانوني پایلو په اړه نظر وړاندې کوي.

په هاګ کې میشته دا محکمه چې د نړیوالې محکمې په نوم هم پیژندل کیږي، د ملګرو ملتونو عالي محکمه ده چې د دولتونو ترمنځ شخړې حل کوي. د دې محکمې حکمونه الزامي ندي او د هغې د پلي کولو واک نلري.

د عربي هېوادونو په ګډون اسلامي هېوادونو چې له اسرائیل سره يې اړيکې عادي کړې دي، په متفقه توګه د دغه پرېکړه ليک ملاتړ وکړ، خو لوېديځو هېوادونو پدې هکله اختلاف درلود. روسیې او چین هم د دغه پریکړه لیک ملاتړ وکړ.

پریکړه لیک د هاګ له محکمې څخه غوښتي چې "د فلسطین د خلکو د خپلواکۍ له حق څخه د اسرائیل د دوامداره سرغړونې قانوني پایلې" او همدارنګه د بیت المقدس ښار د ډیموګرافیک جوړښت او حالت بدلولو په هکله د اسرائیل اقدامات مشخص کړي.

په ملګرو ملتونو کې د فلسطیني ادارې سفیر ریاض منصور وویل چې دغه پریکړه لیک د اسرائیل د صدراعظم بنیامین نتنیاهو نوي حکومت ته د «استعماري او توکمپالو سیاستونو د ګړندي کولو» د هڅو په اړه پیغام استولی او د هغو هیوادونو هرکلی کوي چې د ګواښونو او فشارونو په وړاندې مقاومت کوي.

منصور وویل: "موږ باور لرو چې نن ورځ ستاسو رایې ته په پام سره، که تاسو په نړیوال قانون او سولې باور لرئ، تاسو به د نړیوالې محکمې د نظر ملاتړ وکړئ."

خو په ملګرو ملتونو کې د اسرائیل استازي ګيلاد ایردان تر رايې ورکولو مخکې دغه پرېکړه ليک "د ملګرو ملتونو لپاره يو اخلاقي داغ" بللی دی.


ایردان وویل: "هیڅ نړیوال سازمان نشي کولی پریکړه وکړي چې یهودان په خپله خاوره کې اشغالګر دي."

هغه زیاته کړه: "د یو قضایي ارګان له لورې هره پریکړه چې له اخلاقي پلوه د مات شوي او سیاسي شوي ملګرو ملتونو څخه خپل حکمونه اخلي،په بشپړ ډول نامشروع دي."

په پریکړه لیک کې د اسرائیل لخوا د میشت ځایونو د جوړولو د بندولو غوښتنه هم شوې، خو د ملګرو ملتونو د امنیت شورا برعکس، د دې سازمان د عمومي غونډې پریکړه لیک الزامي جنبه نلري.

امريکا، بريتانيا او جرمني د دغه پرېکړه ليک مخالفت وکړ، په داسې حال کې چې فرانسې ممتنع رایه ورکړه. پرتګال ددې پریکړه لیک ملاتړ وکړ او وویل چې د عدالت نړیواله محکمه "د نړیوال قانون پر بنسټ د حکم بنسټ دی چې موږ یې د ساتلو هڅه کوو."

اسرائیل د ۱۹۶۷ کال د جګړې په ترځ کې لوېدیځه غاړه اشغال کړه او له هغه وخت راهیسې یې هلته لسګونه یهودي میشت ځایونه جوړ کړي دي.

This item is part of
XS
SM
MD
LG